કેન્દ્ર સરકારે તાજેતરમાં 8મા પગાર પંચની રચનાને મંજૂરી આપી છે. આ પંચ કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના પગાર, ભથ્થાં અને પેન્શનમાં સુધારા માટે ભલામણો કરશે. હાલમાં 7મો પગાર પંચ અમલમાં છે, જે 2016માં લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. નવા પંચથી કર્મચારીઓને કેટલો ફાયદો થશે અને તે 7મા પગાર પંચથી કેવી રીતે અલગ હશે, તે અંગે ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે.
8મા પગાર પંચની રચના કેન્દ્ર સરકારે કરી છે, જેમાં નિષ્ણાતો અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સામેલ હશે. આ પંચનો કાર્યકાળ અને ભલામણો અંગે સત્તાવાર જાહેરાત બાકી છે, પરંતુ કર્મચારી સંગઠનોએ કેટલીક માંગણીઓ રજૂ કરી છે. નિષ્ણાતોના મતે 8મો પગાર પંચ નીચેની 5 બાબતોમાં 7માથી અલગ હોઈ શકે છે:
1. ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં વધારો: 7મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 હતું, જેના કારણે લઘુત્તમ પગાર 18,000 રૂપિયા કરવામાં આવ્યો હતો. કર્મચારી સંગઠનો હવે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ઓછામાં ઓછું 3.5 રાખવાની માંગ કરી રહ્યા છે. જો આવું થાય તો લઘુત્તમ પગાર નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.
2. પગાર માળખામાં સુધારો: 7મા પગાર પંચે પગાર માળખાને સરળ બનાવવા માટે ગ્રેડ પેની જગ્યાએ નવી પદ્ધતિ અપનાવી હતી. પરંતુ 8મામાં વધુ સરળ અને પારદર્શક માળખું બનાવવાની શક્યતા છે, જેથી કર્મચારીઓને તેમની પ્રમોશન અને કારકિર્દીમાં લાભ મળી શકે.
3. ભથ્થાંમાં ફેરફાર: 7મા પગાર પંચે ઘણા ભથ્થાં ભેગા કરીને નવા નિયમો બનાવ્યા હતા. 8મા પંચમાં મહંગાઈ ભથ્થા (DA) અને રાહત ભથ્થા (DR) ને ગણતરીની નવી રીત અપનાવવામાં આવી શકે છે. હાલમાં DA દર ચાર અર્ધવાર્ષિક રૂપે સુધારાય છે, પરંતુ નવા પંચથી તેની ગણતરી વધુ ગતિશીલ થઈ શકે છે.
4. ન્યૂનતમ પેન્શનમાં વધારો: 7મા પગાર પંચ હેઠળ લઘુત્તમ પેન્શન 9,000 રૂપિયા હતું. કર્મચારી સંગઠનો માંગ કરે છે કે 8મા પંચમાં લઘુત્તમ પેન્શન ઓછામાં ઓછું 18,000 રૂપિયા થવું જોઈએ. આનાથી વૃદ્ધ પેન્શનરોને રાહત મળી શકે છે.
5. પ્રદર્શન આધારિત પ્રોત્સાહન: 8મા પગાર પંચમાં કર્મચારીઓના પ્રદર્શનને આધારે પગારવૃદ્ધિ અને પ્રોત્સાહન આપવા પર ભાર મૂકવામાં આવી શકે છે. 7મા પંચમાં પણ પ્રદર્શન સાથે સંબંધિત જોગવાઈઓ હતી, પરંતુ 8મામાં તે વધુ અસરકારક રીતે લાગુ થઈ શકે છે.
એ નોંધવું અગત્યનું છે કે આ તમામ ફેરફારો હજી અંતિમ નથી. 8મા પગાર પંચની ભલામણો આવ્યા બાદ જ સ્પષ્ટતા થશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય કર્મચારીઓના જીવનધોરણને સુધારવાનો અને તેમને વધુ સારી સુવિધાઓ પૂરી પાડવાનો છે. હાલમાં કર્મચારીઓએ રાહ જોવાની જરૂર છે, પરંતુ આશા છે કે નવો પંચ અગાઉના પંચોની સરખામણીમાં વધુ લાભદાયી સાબિત થશે.
આ લેખમાં આપેલી માહિતી સામાન્ય ચર્ચા અને કર્મચારી સંગઠનોની માંગણીઓ પર આધારિત છે. સત્તાવાર જાહેરાત બાદ જ અંતિમ નિર્ણય જાણી શકાશે. વાચકોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ સરકારી સૂત્રો પાસેથી અપડેટ મેળવતા રહે.