મોબાઈલ સિમ કાર્ડ આજના યુગમાં જીવનની અનિવાર્ય જરૂર બની ગયું છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારા નામે કેટલા સિમ ચાલી રહ્યા છે? ઘણી વખત આપણી જાણ વગર જ આપણા ઓળખાણ પત્રોનો ઉપયોગ કરીને અન્ય લોકો સિમ કાર્ડ ખરીદી લે છે અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓમાં વાપરે છે. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારનો ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) દ્વારા નાગરિકોને સશક્ત બનાવવા માટે એક ખાસ પોર્ટલ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
સંચાર સાથી પોર્ટલ (Sanchar Saathi) અને ટેલિકોમ એનાલિટિક્સ ફોર ફ્રોડ મેનેજમેન્ટ એન્ડ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન (TAFCOP) જેવી સુવિધાઓ દ્વારા હવે કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાના આધાર નંબર સાથે સંકળાયેલા તમામ મોબાઈલ કનેક્શનની માહિતી મેળવી શકે છે. આ પોર્ટલનો મુખ્ય હેતુ ફ્રોડ, સાયબર ક્રાઈમ અને અનધિકૃત સિમના ઉપયોગને અટકાવવાનો છે.
ટેલિકોમ વિભાગે તાજેતરમાં જાહેરાત કરી છે કે જે લોકો પોતાના નામે ચાલતા સિમ નંબરોની ચકાસણી નહીં કરે, તેમના નંબર બંધ કરવામાં આવી શકે છે. આ નિર્ણય ગેરકાયદેસર સિમના ઉપયોગને રોકવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. ત્યારે આ લેખમાં આપણે જાણીશું કે કઈ રીતે તમે થોડી જ મિનિટોમાં પોતાના નામે ચાલતા તમામ સિમની યાદી મેળવી શકો છો.
સૌથી પહેલા તમારે સંચાર સાથી પોર્ટલ (sancharsaathi.gov.in) પર જવું પડશે. આ પોર્ટલ ભારત સરકારના ટેલિકોમ વિભાગ દ્વારા સંચાલિત છે. ત્યાં પહોંચ્યા બાદ 'Know Your Mobile Connections' અથવા 'મારા નામે કનેક્શન્સ' વિકલ્પ પર ક્લિક કરવું. ત્યારબાદ તમારો મોબાઈલ નંબર નાખીને ઓટીપી દાખલ કરવો. આટલું કરતાં જ તમને તમારા નામે ચાલતા તમામ સિમ કાર્ડ્સની યાદી સ્ક્રીન પર દેખાશે.
જો યાદીમાં કોઈ એવો નંબર દેખાય જે તમે ઉપયોગ કરતા નથી, તો તેને 'રિપોર્ટ' અથવા 'અનધિકૃત' તરીકે ચિહ્નિત કરી શકાય છે. આમ કરવાથી તે નંબર વિશે ટેલિકોમ વિભાગને જાણ થશે અને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ સિવાય ટીએએફસીઓપી (TAFCOP) નામની એપ પણ ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પર ઉપલબ્ધ છે, જેના દ્વારા પણ આ જ કામ કરી શકાય છે.
આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે મફત છે અને તેમાં કોઈ પણ પ્રકારની ફી લાગતી નથી. ઓનલાઈન પદ્ધતિ ઉપરાંત, નાગરિકો ટેલિકોમ વિભાગની ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઈન 1963 પર પણ સંપર્ક કરી શકે છે. આધાર નંબર સાથે લિંક થયેલા સિમની માહિતી મેળવવા માટે તમારો ફોટો અને ઓળખ પત્ર પણ જરૂરી છે.
સરકાર દ્વારા સમયાંતરે આવા અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે, જેથી લોકો પોતાના નામે ચાલતા મોબાઈલ નંબરોથી વાકેફ રહે. આવું કરવાથી માત્ર આર્થિક છેતરપિંડી અટકે છે, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને પણ મજબૂતી મળે છે. કારણ કે ગેરકાયદેસર સિમનો ઉપયોગ આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ, ઠગાઈ અને અન્ય ગુનાઓમાં થતો હોય છે.
નિષ્કર્ષમાં, દરેક મોબાઈલ યુઝરે આજે જ પોતાના નામે ચાલતા તમામ સિમની ચકાસણી કરી લેવી જોઈએ. આમ કરવાથી તમે સલામત રહેશો અને તમારો નંબર બંધ થવાની શક્યતા પણ ટળશે. તો આ ૨ મિનિટનો સમય કાઢીને પોતાની ડિજિટલ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરો.