સ્વતંત્ર પત્રકારત્વ

ચીનમાં 43 લાખ કાર રિકોલ: ટેસ્લા સહિત 9 કંપનીઓ, હિડન હેન્ડલ પર પ્રતિબંધ, ભારતમાં સવાલ

ચીનમાં 43 લાખ કાર રિકોલ: ટેસ્લા સહિત 9 કંપનીઓ, હિડન હેન્ડલ પર પ્રતિબંધ, ભારતમાં સવાલ

ચીનના બજાર નિયમનકારે જણાવ્યું છે કે અકસ્માત સમયે કારના દરવાજા ન ખૂલવાની ઘટનાઓ બાદ ટેસ્લા સહિત નવ ઓટો કંપનીઓની કુલ ૪૩ લાખ કાર રિકોલ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ૨૦૨૭થી ચીનમાં ફ્લશ (છુપાયેલા) ડોર હેન્ડલવાળી કારના વેચાણ પર પ્રતિબંધની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

આ પગલાંથી ઓટો ઉદ્યોગમાં હલચલ મચી ગઈ છે. ફ્લશ ડોર હેન્ડલ આધુનિક કારમાં સૌંદર્ય અને વાયુગતિક કાર્યક્ષમતા માટે લગાવવામાં આવે છે, પરંતુ અકસ્માત સમયે આ હેન્ડલમાં ખામી આવી શકે છે, જેના કારણે મુસાફરો કારની અંદર ફસાઈ જાય છે. આ સમસ્યા વિશ્વભરના સલામતી નિષ્ણાતો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવી છે.

ચીનના નિયમનકારી સત્તામંડળે આ રિકોલ માટે કહ્યું છે કે ઉત્પાદકોએ સલામતીના કારણોસર તાત્કાલિક ધોરણે આ કારમાં ખામી દૂર કરવી જરૂરી છે. આ રિકોલમાં કઈ-કઈ કંપનીઓ અને કયા મોડેલનો સમાવેશ થાય છે તે અંગે વિગતો હજુ પ્રસિદ્ધ થઈ રહી છે.

નિષ્ણાતોના મતે, ઈલેક્ટ્રોનિક ડોર હેન્ડલ્સની સૌથી મોટી ખામી એ છે કે તે બેટરી અથવા સેન્સર પર નિર્ભર છે. જો અકસ્માતમાં વાહનની પાવર સપ્લાય બંધ થઈ જાય, તો દરવાજા બહારથી ખોલી શકાતા નથી. આ સ્થિતિમાં અંદરથી કટોકટીમાં બચી શકાય તે માટે યાંત્રિક (મિકેનિકલ) વ્યવસ્થા જરૂરી છે.

ભારતમાં પણ ઘણી લક્ઝરી અને સ્પોર્ટ્સ કારમાં આ પ્રકારના ફ્લશ ડોર હેન્ડલ ઉપલબ્ધ છે. જો કે, ભારતીય વાહન સલામતી નિયમોમાં આ મુદ્દે કોઈ ચોક્કસ માર્ગદર્શિકા નથી. ભારતીય મોટર વાહન અધિનિયમ અને વૈશ્વિક સલામતી ધોરણો મુજબ, કારમાં કટોકટી સમયે દરવાજા ખોલવાની વ્યવસ્થા ફરજિયાત કરવામાં આવી છે, પરંતુ તેમાં ફ્લશ હેન્ડલ વિશે ખાસ ઉલ્લેખ નથી.

સલામતી જાગૃતિ અને ગ્રાહકોના દબાણને કારણે ભારતમાં પણ આ મુદ્દે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે ચીનનો આ નિર્ણય ભારતીય નિયમનકારો માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત છે. ગ્રાહકોની સલામતીના દૃષ્ટિકોણથી ભારતે પણ આવા નિયમો ઘડવાની જરૂર છે.

આ ઘટના એક સમયે એ પણ દર્શાવે છે કે ઓટો ઉદ્યોગમાં ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે, પરંતુ તેની સાથે સલામતીના જોખમો પણ વધ્યા છે. ઉત્પાદકોએ આકર્ષક ડિઝાઇન અને અદ્યતન સુવિધાઓની સાથે સલામતીને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.

હાલમાં ચીનમાં રિકોલ થયેલી કારના માલિકોને કંપનીઓ દ્વારા સંપર્ક કરીને ખામી દૂર કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ૨૦૨૭ પહેલાં ઉત્પાદિત થતી કારમાં પણ જૂના મોડેલો માટે સલામતી અપડેટ આપવા નિયમનકારે સૂચન કર્યું છે.

ભારતમાં આ મુદ્દાની અસર શું થશે તે જોવાનું રહેશે. ગ્રાહકોએ પોતાની કારમાં આવા હેન્ડલની ખામી અંગે જાગૃત રહેવાની અને ઉત્પાદકો પાસેથી યોગ્ય માહિતી મેળવવાની જરૂર છે.